W dniu 23 maja 2024 wszedł w życie europejski akt dotyczący surowców krytycznych, dotyczący zasobów i zasad pozyskiwania kluczowych surowców chemicznych o charakterze strategicznym. Głównym celem aktu jest zapewnienie, aby do 2030 roku europejskie wydobycie, przetwarzanie, recykling surowców zaspokajały odpowiedni poziom zapotrzebowania w Unii Europejskiej.
W oparciu o przedstawiony akt Komisja Europejska sporządziła wykaz projektów dotyczących wydobycia, przetwarzania, recyklingu i zastępowania surowców krytycznych. Wykaz został poddany konsultacjom z: Radą ds. Surowców Krytycznych składającą się z państw członkowskich i z Parlamentem Europejskim. Na skutek rozmów Komisja przyjęła wykaz 47 projektów mających na celu zwiększenie dostępności surowców oraz zdywersyfikowanie łańcucha dostaw. Dzięki tym projektom UE będzie w stanie w pełni spełnić swoje cele w zakresie wydobycia, przetwarzania i recyklingu litu i kobaltu do 2030 r., przy jednoczesnym osiągnięciu znacznych postępów w odniesieniu do grafitu, niklu i manganu. Ponadto inne projekty strategiczne dotyczące magnezu i wolframu przyczynią się do zwiększenia odporności unijnego przemysłu obronnego, który opiera się na wykorzystaniu tych materiałów.\
Oczekuje się, że łączna wartość inwestycji kapitałowych w 47 projektów strategicznych wyniesie 22,5 mld euro. Projekty zakładają możliwość skorzystania z uproszczonych przepisów dotyczących pozwoleń, a także skrócenie czasu ich wydawania do 15 lub 27 miesięcy (obecnie wydawanie pozwoleń trwa nawet 10 lat).
Pod koniec lata Komisja ogłosi nowe zaproszenie do składania wniosków dotyczących projektów strategicznych dotyczących surowców krytycznych.
Rozporządzenie Komisji (UE) 2025/351 zmienia kilka istniejących regulacji UE dotyczących materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w tym rozporządzenie (UE) nr 10/2011 dotyczące materiałów plastikowych oraz rozporządzenie (UE) 2022/1616 dotyczące tworzyw sztucznych z recyklingu. Wprowadza również zmiany do rozporządzenia (WE) nr 2023/2006 w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej, koncentrując się na tworzywach sztucznych pochodzących z recyklingu oraz kontroli jakości w produkcji.
Wymogi dotyczące czystości
Substancje stosowane w produkcji tworzyw sztucznych muszą spełniać wysokie standardy czystości. Powinny odpowiadać swojej tożsamości, zawierać jedynie minimalne ilości substancji dodawanych nieintencjonalnie (NIAS) i przechodzić ocenę ryzyka. Substancje te muszą:
spełniać określone specyfikacje lub ograniczenia,
przejść ocenę toksykologiczną,
zapewniać, że limity migracji nie są przekraczane.
Dokumentacja potwierdzająca czystość substancji musi być dostępna dla właściwych organów.
Naturalne substancje, takie jak materiały UVCB (substancje o nieznanym lub zmiennym składzie, produkty złożonych reakcji chemicznych lub materiały biologiczne), mogą być stosowane w ich oryginalnej postaci, pod warunkiem że nie zawierają substancji zmieniających ich tożsamość.
Substancje biobójcze
Substancje biobójcze dopuszczone na mocy rozporządzenia (UE) nr 528/2012 dla kategorii produktowej 4 (produkty stosowane w obszarze żywności i pasz) mogą być stosowane jako dodatki do materiałów plastikowych przeznaczonych do kontaktu z żywnością, stanowiąc wyjątek od unijnej listy zatwierdzonych substancji.
Tworzywa sztuczne z recyklingu i wielokrotnego użytku
Tworzywa sztuczne pochodzące z recyklingu mogą być stosowane w materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością, pod warunkiem spełnienia rygorystycznych wymagań, w tym właściwego procesu zbierania oraz zgodności z limitami migracji.
W przypadku materiałów przeznaczonych do wielokrotnego kontaktu z żywnością ich konstrukcja musi zapobiegać zwiększonej migracji substancji z upływem czasu.
Nowe wymogi dotyczące etykietowania
Rozporządzenie wprowadza nowe zasady etykietowania, w tym instrukcje zapobiegające pogorszeniu jakości i niewłaściwemu użytkowaniu produktów wielokrotnego użytku.
Dodatkowo materiały, które jeszcze nie miały kontaktu z żywnością, muszą zawierać instrukcje użytkowania, określające ograniczenia dotyczące rodzaju żywności, czasu kontaktu, temperatury lub warunków podgrzewania.
Przepisy krajowe mogą określać limity migracji dla materiałów, które nie są objęte tym rozporządzeniem.
„Pakiet rozwiązań dla przemysłu chemicznego zwiększy konkurencyjność europejskiego przemysłu chemicznego i zapewni prostszy system rejestracji, oceny i udzielania zezwoleń w odniesieniu do chemikaliów, a także zapewni jasne przepisy w odniesieniu do „wiecznych chemikaliów”. Ukierunkowany przegląd przepisów UE dotyczących chemikaliów (rozporządzenia REACH) przyczyni się do uproszczenia przepisów dla przemysłu chemicznego bez uszczerbku dla bezpieczeństwa i ochrony środowiska.” https://commission.europa.eu/topics/eu-competitiveness/clean-industrial-deal_en
Oczekujemy, że szczegóły dotyczące rozporządzenia REACH zostaną przekazane latem 2025 r., a tekst prawny będzie dostępny we wrześniu 2025 r. Treść i szczegóły rewizji rozporządzenia REACH planujemy zaprezentować na konferencji REACH 2025, która odbędzie się w Polsce, w Katowicach-Chorzowie w dniach 22-23 września 2025 r.
Nowe przepisy mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa, zrównoważonego rozwoju i konkurencyjności wyrobów budowlanych
Zmienione rozporządzenie UE 2024/3110 wprowadza kilka kluczowych elementów:
Oznakowanie CE i efektywność środowiskowa
Zgodnie z nowym rozporządzeniem, oznakowanie CE obejmuje teraz zarówno parametry techniczne, jak i środowiskowe, dostosowując się do zaktualizowanych wymogów bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju. Producenci są zobowiązani do uzasadnienia twierdzeń dotyczących ekologiczności i odzwierciedlenia ich w cyfrowym paszporcie produktu (DPP) produktu.
Deklaracja właściwości użytkowych i zgodności (DoPC)
Zgodność wymaga, aby deklaracje właściwości użytkowych i zgodności zawierały dane środowiskowe, takie jak wpływ na klimat i dane dotyczące specyfikacji technicznej. Informacje te muszą zostać zweryfikowane i udostępnione organom regulacyjnym za pośrednictwem cyfrowego paszportu produktu DPP. Dopóki nie zostaną opracowane nowe standardy, istniejące metodyki i standardy pozostają akceptowalne.
Cyfrowe paszporty produktów (DPP)
Godną uwagi innowacją jest wprowadzenie cyfrowych paszportów produktów, które służą jako cyfrowe repozytoria specyfikacji produktów i danych środowiskowych. Ułatwia to dostęp do informacji organom regulacyjnym i użytkownikom produktów, takim jak architekci i konstruktorzy.
Rozporządzenie w sprawie kosmetyków – konsultacje społeczne
Komisja Europejska rozpoczęła proces oceny rozporządzenia w sprawie produktów kosmetycznych, który jest przeprowadzany w ramach programu sprawności i wydajności regulacyjnej REFIT. Wynik oceny ma wskazać, które elementy i obszary rozporządzenia funkcjonują dobrze, a które należy zmienić i dostosować do zmian związanych z Zielonym Ładem czy transformacją cyfrową i ekologiczną, a także czy obecna treść rozporządzenia spełnia swoją rolę.
Podsumowanie z ubiegłorocznej konferencji REACH 2024:
Wszyscy czekają na wskazówki nowej Komisji. Zarządzanie chemikaliami staje się zagadnieniem interdyscyplinarnym, regulowanym przez różne obszary prawodawstwa UE – jak erupcja z mglistej pary ukrytego wulkanu.
Uproszczenie obiecane w wytycznych politycznych na lata 2024-2029 mogłoby być możliwe, ale „optymalizacja” mogłaby działać lepiej. Optymalizacja będzie wymagała wielu dyskusji, danych/informacji i gotowości do kompromisu.
Najczęściej używane słowa to „niepewność” i „konkurencyjność”.
Substancje wzbudzające szczególnie duże obawy (SVHC) zostaną rozszerzone o „substancje wzbudzające duże obawy” i ten obszar będzie zarządzany przez różne grupy/legislacje i do różnych celów.
REACH 2.0 jest potrzebny każdemu, oczekiwania są duże, ale nadal nie wiadomo co w nim będzie – potrzeba szybkości działania.
Historia PFAS staje się trudna do zrozumienia i śledzenia. Wydaje się, że wykorzystane zasoby nie są wystarczające i potrzeba będzie ich znacznie więcej, ale czy są one dobrze ukierunkowane i czy rozwijają się we właściwym kierunku?
Wszyscy gracze starają się zorganizować, aby lepiej poradzić sobie z wyzwaniami związanymi z nadchodzącymi szybkimi zmianami.
Regulacja baterii ma na celu kontrolowanie wszystkich aspektów jednej grupy produktów. To bardzo ambitne przedsięwzięcie. Może w dobrym kierunku. Ale jak słyszeliśmy, tracimy konkurencyjność, inwestycje, dynamikę poprzez wprowadzanie kolejnych regulacji.
W dniu 11.02.2025r. weszło w życie nowe rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), którego celem jest zmniejszenie ilości odpadów i promowanie gospodarki o obiegu zamkniętym.
Nowy akt prawny wprowadzi:
obowiązkową przydatność recyklingu opakowań;
minimalizację złożoności opakowania;
minimalizację zawartości substancji niebezpiecznych;
poprawę możliwości ponownego wykorzystania;
obowiązkową zawartość recyklatu w tworzywach sztucznych;
harmonizację oznakowania.
Rozporządzenie wprowadza nowe obowiązki dla przedsiębiorców, ale także wyznacza nowe zadania dla Europejskiej Agencji Chemikaliów. ECHA ma być odpowiedzialna za przygotowanie badań mających na celu identyfikację substancji w opakowaniach, które mają wpływ na bezpieczeństwo opakowań i utrudniają ich ponowne użycie lub recykling. Wyniki tych badań mają zostać przesłane do Komisji Europejskiej do 09.2026 r. Na podstawie przesłanego raportu Komisja Europejska ma rozważyć zastosowanie tych substancji w opakowaniach poprzez wprowadzenie ograniczeń w rozporządzeniu REACH.
Ograniczenia w stosowaniu substancji w opakowaniach będą miały bezpośredni wpływ na branżę. Mogą one również wpływać na dostępność niektórych opakowań i poszukiwanie alternatyw.
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/707 z dnia 19 grudnia 2022 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1272/2008 w odniesieniu do klas zagrożenia oraz kryteriów klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, wprowadza nowe klasy zagrożenia jak np. substancje zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego (ED). Rozporządzenie obowiązuje od kwietnia 2023 roku, a w listopadzie 2024 roku zostało włączone jako integralna część rozporządzenia CLP.
Wszystkie nowe substancje wprowadzone na rynek, od 1 maja 2025 roku muszą obejmować nowe klasy i identyfikować zagrożenia związane z nimi. Co za tym idzie, zmieni się zakres danych rejestracyjnych w REACH, zmieni się zakres informacji podawanych w kartach charakterystyki nowych substancji, a także wpłynie to na oznakowanie i pakowanie chemikaliów.
Substancje będące obecne na rynku przed tym terminem mogą już teraz być dobrowolnie klasyfikowane i oznakowane zgodnie z nowymi wymogami. Przedsiębiorcy mają jednak czas do listopada 2026 roku na dostosowanie do nowych wymogów. Nowe klasy zagrożenia:https://ekotox.pl/clp-revision-2024/
Komisja Europejska rozpoczęła proces oceny rozporządzenia kosmetycznego, który prowadzony jest w ramach Programu Sprawności i Wydajności Regulacyjnej REFIT.
Wynik oceny ma wskazać, które z elementów i obszarów rozporządzenia funkcjonują dobrze, a które wymagają zmiany i dostosowania do zmian związanych np. z zielonym ładem czy cyfrową i ekologiczną transformacją, a także czy aktualna treść rozporządzenia spełnia swoją rolę.
Ocenione zostaną obszary działania związane z:
zakresem działania rozporządzenia,
poprawności definicji zawartych w treści,
oceną ryzyka składników o potenjalnie wyższym zagrożeniu o stosowanie ogólnego podejścia do ryzyka,
oznakowaniem produktów kosmetycznych,
możliwością zmniejszenia obciążeń administracyjnych i uproszczenia przepisów,
spójnością z innymi przepisami, w tym REACH i CLP,
handlem międzynarodowym i konkurencyjnością przemysłu.
Konsultacje publiczne potrwają 4 tygodnie i zakończą się opublikowaniem końcowego raportu, który wskaże czy zmiana treści rozporządzenia kosmetycznego jest konieczna. Jeżeli wyniki wskażą potrzebę zmiany, Komisja Europejska przystąpi do rewizji treści rozporządzenia kosmetycznego.
Aktualna ocena jest pierwszym pełnym przeglądem rozporządzenia kosmetycznego od 2013 roku i ma na celu wskazać czy potrzebne są dodatkowe środki bezpieczeństwa w celu ochrony ludzi przed potencjalnie niebezpiecznymi składnikami.
Zmiana rozporządzenia kosmetycznego – aktualny status
Przypominamy, że projekt zmiany rozporządzenia kosmetycznego był już dyskutowany od 2022 roku, a finalizacja projektu miała nastąpić w 2024 roku, jednak Komisja zdecydowała się wstrzymać prace nad rewizją rozporządzenia i w październiku 2024 roku uruchomiła proces oceny w ramach programu REFIT, który ma zakończyć się w 2026 roku. Dopiero po wynikach tej oceny Komisja podejmie decyzję o ewentualnym ponownym uruchomieniu procesu zmiany treści rozporządzenia kosmetycznego.
Plan na rzecz konkurencyjności i dekarbonizacji UE
Cytując słowa wypowiedziane przez przewodniczącą Komisji EU Ursulę von der Leyen: “Europa jest nie tylko kontynentem innowacji przemysłowych, ale także kontynentem produkcji przemysłowej. Popyt na czyste i zielone produkty jednak wyhamował, a część inwestycji przeniosła się do innych regionów. Wiemy, że na drodze naszych europejskich przedsiębiorstw wciąż stoi zbyt wiele przeszkód, począwszy od wysokich cen energii, a skończywszy na nadmiernych obciążeniach regulacyjnych. Porozumienie na rzecz czystego przemysłu ma na celu przecięcie więzów, które nadal powstrzymują nasze przedsiębiorstwa, i stworzenie jasnego uzasadnienia biznesowego dla Europy.”
“Komisja podejmuje również działania mające na celu zwiększenie skuteczności naszego otoczenia regulacyjnego przy jednoczesnym ograniczeniu przeszkód biurokratycznych dla przedsiębiorstw. Dzisiejsze rezultaty są wynikiem aktywnej współpracy z liderami branży, partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim w kontekście deklaracji antwerpijskiej w sprawie Europejskiego Ładu Przemysłowego oraz prowadzonych przez Komisję Europejską dialogów na temat czystej transformacji.”
Przystępna cenowo energia jest podstawą konkurencyjności. Aby obniżyć rachunki za energię dla przemysłu, przedsiębiorstw i gospodarstw domowych, a jednocześnie wspierać przejście na gospodarkę niskoemisyjną, Komisja przyjęła plan działania w sprawie przystępnej cenowo energii, aby:
Przyspieszyć wprowadzanie czystej energii i elektryfikację;
Zakończyć budowę wewnętrznego rynku energii z fizycznymi połączeniami międzysystemowymi ;
Efektywniej wykorzystać energię i zmniejszyć zależności od importowanych paliw kopalnych.
Zwiększenie popytu na czyste produkty
Akt o dekarbonizacji przemysłu ma zwiększyć popyt na czyste produkty, wyprodukowane w UE poprzez wprowadzenie kryteriów zrównoważonego rozwoju, odporności i kryteriów posługiwania się hasłem “wyprodukowano w Europie”.
W 2026 r. Komisja dokona również przeglądu ram zamówień publicznych, aby wprowadzić kryteria zrównoważonego rozwoju, odporności i europejskich preferencji w zamówieniach publicznych w sektorach strategicznych.
Finansowanie czystej transformacji
W ramach Czystego Ładu Przemysłowego uruchomione zostanie ponad 100 mld euro na wsparcie czystej produkcji w UE. Komisja ma:
przyjąć nowe ramy pomocy państw UE w ramach Czystego Ładu Przemysłowego, co miałoby przyspieszyć zatwierdzania wniosków w sprawie finansowania na rozwój energii ze źródeł odnawialnych, dekarbonizację przemysłu i zapewnienie wystarczających zdolności produkcyjnych w zakresie czystych technologii;
wzmocnienić fundusz innowacyjny i zaproponować bank dekarbonizacji przemysłu, którego celem jest finansowanie w wysokości 100 mld euro, w oparciu o dostępne środki z funduszu innowacyjnego i dodatkowych dochodów wynikających z części systemu handlu emisjami, a także przeglądu InvestEU;
ogłosić specjalne zaproszenie do składania wniosków w ramach programu „Horyzont Europa” w celu pobudzenia badań naukowych i innowacji w tych obszarach;
zmienić rozporządzenie “InvestEU” w celu zwiększenia kwoty gwarancji finansowych, które InvestEU może udzielić w celu wsparcia inwestycji. To z kolei uruchomi do 50 mld euro na wdrożenie czystych technologii, czystą mobilność i ograniczenie ilości odpadów.
Obieg zamknięty i dostęp do materiałów
Surowce krytyczne mają kluczowe znaczenie dla naszej branży. UE musi zapewnić dostęp do takich materiałów i zmniejszyć zależność od nierzetelnych dostawców. Włączenie obiegu zamkniętego do strategii dekarbonizacji ma kluczowe znaczenie dla jak najlepszego wykorzystania ograniczonych zasobów UE. W tym celu Komisja ma:
ustanowić mechanizm umożliwiający europejskim przedsiębiorstwom zrzeszanie się i agregowanie popytu na surowce krytyczne;
utworzyć Unijne Centrum Surowców Krytycznych w celu wspólnego zakupu surowców w imieniu zainteresowanych przedsiębiorstw, co przyniesie korzyści na dużej skali i zapewni większą dźwignię w negocjowaniu lepszych cen i warunków;
przyjąć w 2026 r. akt o gospodarce o obiegu zamkniętym, aby przyspieszyć transformację w obiegu zamkniętym i zapewnić efektywne wykorzystanie rzadkich materiałów, zmniejszyć nasze globalne zależności i stworzyć wysokiej jakości miejsca pracy. Celem jest, aby do 2030 r. 24% materiałów pochodziło z obiegu zamkniętego.
Działanie na skalę globalną
UE bardziej niż kiedykolwiek potrzebuje wiarygodnych partnerów na arenie międzynarodowej. Oprócz obowiązujących i nowych umów handlowych Komisja:
uruchomi pierwsze partnerstwa na rzecz czystego handlu i inwestycji w celu dywersyfikacji łańcuchów dostaw i zawierania wzajemnie korzystnych umów;
zapewni bezpieczeństwo i odpornoś gospodarczą przemysłu UE w obliczu globalnej konkurencji i niepewności geopolitycznej za pomocą szeregu instrumentów ochrony handlu i innych instrumentów;
uprości i wzmocni mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji dwutlenku węgla, który jest narzędziem UE służącym ustalaniu uczciwej ceny dwutlenku węgla emitowanego podczas produkcji towarów wysokoemisyjnych.
Unia umiejętności i wysokiej jakości miejsca pracy
Siła robocza w UE musi posiadać umiejętności niezbędne do wspierania przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, w tym umiejętności w zakresie czystych technologii, cyfryzacji i przedsiębiorczości.
Komisja ustanowi Unię Umiejętności, która będzie inwestować w pracowników, rozwijać nowe umiejętności i tworzyć wysokiej jakości miejsca pracy.
Program Erasmus+ wzmocni programy kształcenia i szkolenia w celu rozwoju wykwalifikowanej i zdolnej do dostosowania się siły roboczej oraz rozwiązania problemu niedoboru wykwalifikowanej siły roboczej w kluczowych sektorach, dzięki finansowaniu w wysokości do 90 mln euro.
Czysty Ład Przemysłowy skupi się również na horyzontalnych czynnikach niezbędnych dla konkurencyjności gospodarki, w tym:
ograniczeniu biurokracji,
pełnym wykorzystaniu skali jednolitego rynku,
promowaniu wysokiej jakości miejsc pracy,
lepszej koordynacji polityk na szczeblu unijnym i krajowym.
Już 10 marca 2025 roku firma Centrum Ekotoksykologiczne zorganizuje darmowe szkolenie z zakresu Ukraińskich przepisów „REACH i CLP”, dostępne dla członków Stowarzyszenia PSPKD.
Nowe regulacje (CLP UA obowiązujące od 15.11.2024 i REACH UA obowiązujące od 26.01.2025) oznaczają dodatkowe obowiązki dla przedsiębiorców europejskich, współpracujących z podmiotami w Ukrainie.
Agenda webinaru:
Nowe przepisy dotyczące produktów chemicznych w Ukrainie
Osoby zainteresowane tematem, niebędące członkiem Stowarzyszenia PSPKD zapraszamy na indywidualne szkolenia, w dogodnym terminie. Więcej informacji:https://ekotox.pl/pomoc-w-eksporcie-ukraina/
Na stronie Ministerstwa w wykazie prac legislacyjnych opublikowano założenia nowej „Ustawy o zapewnieniu dostępu do surowców krytycznych, w tym do surowców ważnych dla krajowej gospodarki”.
Projekt ustawy planowany jest do przyjęcia w 2 kwartale 2025 roku. Zakłada opracowanie sankcji nakładanych na przedsiębiorców za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków wynikających z Aktu Unijnego Critical Raw Materials (CRMA).
Przedsiębiorcy muszą wdrożyć m.in:
– system zarządzania ryzykiem i opracowanie gotowości na wypadek zagrożeń dostępności surowców
– sprawozdawczość z zakresu prowadzonych projektów
– informowania o zdatności do recyklingu
CRMA wprowadza również liczne zobowiązania dla Polski, które dotyczą m,in.:
a) opiniowania wniosków o uznanie projektów strategicznych w zakresie wydobycia, przetwarzania, recyklingu i substytucji surowców krytycznych realizowanych na terenie RP;
b) utworzenia punktów kontaktowych udzielających wsparcia w zakresie procedur administracyjnych dotyczących wydawania pozwoleń w przypadku projektów strategicznych;
c) utworzenia krajowego programu poszukiwań surowców krytycznych, służącego zwiększeniu ilości dostępnych informacji o złożach kopalin do produkcji surowców krytycznych na terenie kraju;
d) monitorowania i ograniczania ryzyka związanego z łańcuchem dostaw oraz zwiększenia dywersyfikacji dostaw surowców krytycznych;
e) wdrażania krajowych środków dot. obiegu zamkniętego, m.in. poprzez utworzenie bazy danych zamkniętych obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych czy określenia zdatności do recyklingu magnesów trwałych.
